Przelew zagraniczny krok po kroku

Przelew zagraniczny przez sieć SWIFT wymaga kompletu danych – brakująca litera w kodzie banku albo źle dobrana opcja kosztowa potrafi opóźnić przekaz o kilka dni lub uszczuplić kwotę, która dotrze do odbiorcy. Poniżej cała droga krok po kroku: od zebrania danych, przez wybór opcji kosztowej, po to, co bank faktycznie wysyła w komunikacie MT103.

Krok 1. Zbierz dane odbiorcy

Polskie banki wymagają przy zleceniu przelewu zagranicznego SWIFT następującego zestawu danych:

Numer rachunku odbiorcy (IBAN)

W krajach stosujących IBAN podajesz numer w formacie międzynarodowym – polski numer liczy 28 znaków (przedrostek PL + 26 cyfr NRB). W krajach bez IBAN używa się numeru w formacie lokalnym, czasem z dodatkowym kodem rozliczeniowym typu sort code lub clearing number.

Kod SWIFT/BIC banku odbiorcy

8 lub 11 znaków, np. PKOPPLPW (Bank Pekao). Gdzie go szukać – podpowiada poradnik Jak znaleźć kod SWIFT swojego banku. Uwaga: w przelewie SEPA kod jest zbędny – od lutego 2016 r. bank nie może wymagać podawania BIC także przy przelewach transgranicznych (zasada IBAN-only z art. 5 ust. 7 rozporządzenia 260/2012), wystarczy sam IBAN.

Nazwa i adres banku odbiorcy

Przydają się, gdy formularz prosi o nie osobno albo gdy chcesz zweryfikować, czy kod BIC wskazuje właściwy bank.

Dane odbiorcy

Imię i nazwisko lub nazwa firmy wraz z adresem.

Tytuł przelewu

Informacja dla odbiorcy, np. numer faktury albo umowy.

Opcja kosztowa

SHA, OUR albo BEN – wybór opisujemy w kroku 2.

Krok 2. Wybierz opcję kosztową: SHA, OUR czy BEN

Opcja kosztowa rozstrzyga, kto płaci prowizje banków uczestniczących w przelewie.

Opcja	Kod ISO 20022	Kto płaci	Skutek dla odbiorcy
SHA (shared)	SHAR	nadawca – prowizję swojego banku; odbiorca – koszty po swojej stronie	banki pośredniczące mogą potrącić swoje prowizje z przekazywanej kwoty, jeśli pozwalają na to przepisy właściwe dla danej płatności
OUR	DEBT	nadawca – wszystkie koszty, także prowizje banków pośredniczących	odbiorca otrzymuje pełną kwotę; dla nadawcy to zwykle najdroższa opcja
BEN	CRED	odbiorca – wszystkie koszty	kwota dociera pomniejszona o prowizje pobrane po drodze

W przelewach na terytorium UE i EOG wyboru w praktyce nie ma. Art. 62 ust. 2 dyrektywy PSD2 wymaga, by – gdy dostawcy usług płatniczych obu stron (lub jedyny dostawca w danej transakcji) znajdują się na terytorium Unii – odbiorca płacił opłaty swojego dostawcy, a płatnik swojego. To ustawowy podział opłat odpowiadający opcji SHA, dlatego dla przelewów wewnątrz EOG – w tym wszystkich SEPA – banki nie stosują OUR ani BEN. Obie opcje pozostają dostępne w przelewach poza EOG oraz częściowo w transakcjach z udziałem dostawcy spoza Unii. Część banków dodatkowo zawęża wybór – np. mBank oferuje w przelewach walutowych tylko SHA i OUR, bez BEN.

Krok 3. Zaplanuj czas – po drodze są banki korespondenci

Poza wspólnymi systemami płatności przelew biegnie łańcuchem: bank nadawcy, bank lub banki pośredniczące (korespondenci), bank odbiorcy. Bank korespondent prowadzi rachunki innych banków (nostro i vostro) i wykonuje płatności w ich imieniu; komunikaty między ogniwami wędrują siecią SWIFT. Każde ogniwo łańcucha wydłuża realizację i może pobrać prowizję – przy opcji SHA potrącaną wprost z przekazywanej kwoty.

• Przelew SEPA – rachunek banku odbiorcy musi zostać uznany najpóźniej do końca następnego dnia roboczego (D+1 wg art. 83 PSD2; zlecenia papierowe mogą mieć o dzień więcej); w praktyce przelew często dociera tego samego dnia.
• Przelew natychmiastowy SEPA (SCT Inst) – środki na rachunku odbiorcy w ciągu 10 sekund od zlecenia, całodobowo każdego dnia roku.
• Przelew SWIFT poza EOG – orientacyjnie 1–5 dni roboczych; np. mBank deklaruje „standardowo 2 dni robocze”, ale przy udziale wielu banków korespondentów realizacja może się wydłużyć nawet do tygodnia.

Co wysyła bank: komunikat MT103

Zebrane w formularzu dane bank przekłada na komunikat MT103 (Single Customer Credit Transfer) – standardowy format klientowskiego polecenia przelewu w sieci SWIFT. Każde pole komunikatu ma numerowany tag. Legenda poniżej pokazuje, gdzie trafiają dane z twojego zlecenia:

Tag	Pole	Co zawiera
:20:	referencja nadawcy	unikatowy numer zlecenia nadawany przez bank wysyłający
:32A:	data waluty, waluta, kwota	dzień rozliczenia, trzyliterowy kod waluty (np. EUR) i kwota przelewu
:50K:	zleceniodawca	nazwa i adres nadawcy, zwykle z numerem jego rachunku
:57A:	bank odbiorcy	kod BIC banku prowadzącego rachunek odbiorcy, np. INGBPLPW
:59:	odbiorca	numer rachunku (IBAN) oraz nazwa i adres odbiorcy
:70:	informacja dla odbiorcy	tytuł przelewu
:71A:	podział kosztów	SHA, OUR albo BEN – opcja z kroku 2

Litera po numerze tagu oznacza wariant zapisu pola: „A” to identyfikacja kodem BIC, „K” – nazwa i adres zapisane tekstem. Stąd właśnie bierze się lista danych z kroku 1: formularz przelewu odwzorowuje pola komunikatu. W nowszym standardzie ISO 20022 opcjom kosztowym odpowiadają kody SHAR, DEBT i CRED z tabeli w kroku 2.

Budowę samego kodu banku rozbieramy w tekście Czym jest kod SWIFT/BIC, a sposoby jego sprawdzenia – w tekście Jak znaleźć kod SWIFT swojego banku.